Nước cấm trong cờ tướng là kiểu đi lặp lại mà luật không cho kéo dài, chủ yếu là chiếu mãi và một quân đuổi bắt mãi một quân. Theo Luật Cờ tướng Việt Nam, bên phạm phải đổi nước, không đổi bị xử thua; nhiều kiểu lặp khác chỉ xử hoà.
Đánh thử với máy hoặc chọn «2 người cùng máy» để bày lại ván đang tranh cãi. Khi thế cờ lặp lại lần thứ ba, bàn cờ báo bên nào đang chiếu liên tục và điều luật liên quan.
Hệ luật đang áp dụng
Trang này theo Luật Cờ tướng ban hành kèm Quyết định số 1409/2004/QĐ-UBTDTT/TT1 ngày 23/9/2004 của Ủy ban Thể dục Thể thao. Tài liệu tập huấn trọng tài cờ quốc gia năm 2015 giữ nguyên văn luật này và ghi rằng đến nay chưa có bản sửa đổi chính thức. Mỗi giải đấu có thể bổ sung điều lệ riêng; khi điều lệ giải khác trang này, điều lệ giải được áp dụng.
Chiếu tướng liên tục xử thế nào?
Chiếu mãi bị xử thua. Dù một quân chiếu mãi hay nhiều quân thay nhau chiếu mãi, bên chiếu phải đổi nước đi; không đổi thì bị xử thua (Điều 7.1.g và Điều 23, điểm 1).
Luật định nghĩa chiếu mãi là «nước chiếu liên tục, không ngừng» (Điều 22). Bên đang thua quân hay dùng cách này để kéo ván về hoà, và đó chính là điều luật chặn lại.
Hai trường hợp hay bị nhầm
- Vừa đỡ vừa chiếu lại: một bên đỡ chiếu bằng nước chiếu lại, bên kia cũng làm y như vậy và hai bên không đổi: xử hoà (Điều 24.3).
- Hai chiếu, một chiếu lại: một bên chiếu liên tục, bên kia cứ hai nước mới chiếu lại một lần: bên chiếu liên tục vẫn là chiếu mãi, phải đổi nước, không đổi bị xử thua (Điều 24.4).
Đuổi bắt lặp xử thế nào?
Một quân đuổi bắt mãi một quân thì bên đuổi bị xử thua; hai hoặc nhiều quân cùng bắt mãi một quân cũng bị xử thua (Điều 23, điểm 3). Ngoại lệ: đuổi bắt mãi Tốt chưa qua sông thì không tính.
Ngược lại, một quân lần lượt đuổi hai quân trở lên, hoặc nhiều quân thay nhau bắt, thì xử hoà (điểm 4). Quân bị đuổi có căn thật, tức quân bảo vệ ăn lại được ngay, thì xử hoà; có căn giả thì bên đuổi bị xử thua (điểm 6).
Tướng và Tốt được đuổi mãi
Tướng hoặc Tốt bắt mãi bất kỳ quân nào mà không đổi nước thì xử hoà, kể cả khi chúng phối hợp với một Xe, một Mã hoặc một Pháo (Điều 23, điểm 9).
Thế nào là hoà do lặp nước?
Hai bên đều không phạm luật cấm và đều không chịu đổi nước thì xử hoà (Điều 7.2.b). Hai bên cùng lúc phạm cùng một điều luật cấm, ví dụ cùng đuổi bắt quân nhau, cũng xử hoà (Điều 7.2.c).
Các kiểu lặp như dọa hết mãi, một chiếu một dọa hết, hay một chiếu một bắt đều được phép; nếu hai bên không đổi nước thì hoà (điểm 2). Bảng dưới tóm tắt đủ mười điểm xử của Điều 23.
Bảng tra nhanh: 10 điểm chính khi xử ván cờ (Điều 23)
| Điểm | Tình huống lặp | Cách xử |
|---|---|---|
| 1 | Chiếu mãi (một quân, hoặc nhiều quân thay nhau chiếu) | Bên chiếu bị xử thua nếu không đổi nước |
| 2 | Dọa hết mãi; một chiếu một dọa hết; một chiếu một bắt; một chiếu một dừng; một chiếu một đòi rút ăn quân; một bắt một rút ăn quân | Hoà, nếu hai bên không đổi nước |
| 3 | Một quân đuổi bắt mãi một quân; hai hoặc nhiều quân bắt mãi một quân | Bên đuổi bị xử thua (trừ khi quân bị đuổi là Tốt chưa qua sông) |
| 4 | Một quân lần lượt đuổi bắt mãi hai quân trở lên; hai hoặc nhiều quân thay nhau bắt mãi | Hoà |
| 5 | Hai bắt một bắt lại, bên hai bắt chỉ nhắm cùng một quân | Bên hai bắt phạm luật bắt mãi, phải đổi nước, không đổi bị xử thua |
| 6 | Đuổi bắt mãi quân có căn thật / có căn giả | Căn thật: hoà · Căn giả: thua · Mã hoặc Pháo đuổi mãi Xe có căn thật: vẫn thua |
| 7 | Quân bị đuổi có căn thật nhưng bị ghim, không chạy được; Mã đuổi mãi Mã bị cản | Vẫn coi là bắt mãi: phải đổi nước, không đổi bị xử thua |
| 8 | Đuổi bắt hai nước, trong đó một nước thực chất là đòi đổi quân mà đối phương không chịu; bắt mãi kèm đòi đổi mãi | Vẫn coi là bắt mãi, bắt buộc đổi nước |
| 9 | Tướng hoặc Tốt bắt mãi bất kỳ quân nào (kể cả khi phối hợp với một Xe, một Mã hoặc một Pháo) | Hoà, nếu không đổi nước |
| 10 | Cản mãi, thí quân mãi, đòi đổi mãi, dọa mãi chiếu rút bắt quân | Được phép; nếu không đổi nước thì hoà |
Ai là bên phải đổi nước?
Bên phạm luật cấm phải đổi nước. Nếu chỉ một bên phạm luật mà không chịu đổi, bên kia thắng (Điều 7.1.h). Nếu cả hai cùng phạm một điều luật cấm thì hoà (Điều 7.2.c).
- Xác định bên nào đang chiếu hoặc đang đuổi, và quân bị đuổi có căn thật hay không.
- Đối chiếu với bảng mười điểm ở trên.
- Nếu đang thi đấu, dừng đồng hồ và mời trọng tài. Trọng tài bày lại ván theo biên bản để kiểm tra (Điều 13.1), nên hãy ghi biên bản đầy đủ.
Câu hỏi thường gặp
Hệ luật Việt Nam và hệ luật quốc tế khác gì?
Khác rõ nhất ở cách ghi nước và cách đếm luật 50 nước. Việt Nam ghi tiến bằng dấu chấm, thoái bằng gạch chéo, bình bằng gạch ngang; các giải châu Á và thế giới dùng dấu cộng, dấu chấm và dấu bằng. Ở giải quốc tế, hạn 50 nước thường được đếm theo nước của từng kỳ thủ, tức 100 nước. Chi tiết xử lặp nước có thể thay đổi theo điều lệ từng giải, nên hãy đọc điều lệ trước khi thi đấu.
Đuổi bắt mãi một con Tốt có bị xử thua không?
Nếu đó là Tốt chưa qua sông thì không: Điều 23 điểm 3 loại trừ riêng trường hợp này. Tốt đã qua sông được tính như các quân khác.
Bao nhiêu nước không ăn quân thì được xử hoà?
Theo Điều 12, nếu 50 nước liên tiếp không bên nào ăn quân, đấu thủ có quyền đề nghị trọng tài xử hoà. Đề nghị khi chưa đủ 50 nước thì đối phương được cộng thêm 2 phút.
Bàn cờ trên Ongame có tự xử thua khi chiếu mãi không?
Không. Bàn cờ chỉ báo khi thế cờ lặp lại lần thứ ba và bên vừa đi chiếu ở mọi nước, kèm điều luật liên quan. Quyết định thắng thua trong thi đấu là việc của trọng tài.
Gửi thế cờ đang tranh cãi
Bạn có một thế cờ lặp mà chưa biết xử thế nào? Gửi chuỗi nước đi kèm thế cờ qua email [email protected] hoặc ô góp ý cuối trang. Thế cờ được đội ngũ biên tập kiểm tra sẽ đăng thêm vào trang này kèm ngày đăng.
Nguồn: Luật Cờ tướng (QĐ 1409/2004/QĐ-UBTDTT/TT1), Điều 7, 12, 22, 23, 24, theo tài liệu tập huấn trọng tài cờ quốc gia 2015. Đối chiếu ngày 9/10/2026 · Đội ngũ biên tập Ongame · Giới thiệu Ongame.
Trang này có hữu ích với bạn không?
Một cú bấm giúp chúng tôi biết nên viết rõ thêm phần nào.
Cảm ơn bạn đã phản hồi!